Mùng 1 Tết được xem là ngày khởi đầu cho một năm mới, vì vậy ông bà ta từ xưa rất coi trọng việc ăn uống, kiêng kỵ trong ngày này. Theo quan niệm dân gian, lựa chọn đúng món ăn vào mùng 1 Tết không chỉ giúp bữa cơm đầu năm thêm trọn vẹn mà còn mang ý nghĩa cầu may mắn, tài lộc và suôn sẻ cho cả năm. Vậy mùng 1 Tết kiêng ăn gì, những món nào nên tránh để hạn chế xui rủi và đón một năm mới hanh thông? Cùng tìm hiểu ngay dưới đây.

1. Thịt chó

Trong quan niệm dân gian, thịt chó thường được gắn với việc “xả xui”, giải đen sau những điều không may mắn. Chính vì vậy, món ăn này thường chỉ xuất hiện vào cuối tháng hoặc cuối năm như một cách gạt bỏ vận rủi. Nếu ăn thịt chó vào mùng 1 Tết – thời điểm khởi đầu cho cả năm mới – nhiều người tin rằng sẽ vô tình mang theo vận xui vào suốt cả năm, khiến công việc, cuộc sống và các mối quan hệ không được hanh thông, thuận lợi.

2. Thịt vịt

Hình ảnh con vịt với dáng đi lạch bạch, chậm chạp đã ăn sâu vào tiềm thức dân gian. Vì thế, thịt vịt được xem là món ăn không phù hợp cho những ngày đầu năm. Người miền Bắc và miền Trung quan niệm rằng nếu ăn thịt vịt vào mùng 1 Tết, công việc cả năm dễ gặp trở ngại, tiến triển chậm, làm gì cũng không suôn sẻ, phải mất nhiều công sức mà kết quả không như mong đợi.

3. Mực

Câu nói quen thuộc “đen như mực” khiến mực trở thành biểu tượng cho sự kém may mắn trong dân gian. Chính vì vậy, nhiều gia đình kiêng ăn mực vào mùng 1 Tết với mong muốn tránh những điều xui rủi, đen đủi trong học hành, làm ăn hay chuyện tiền bạc. Việc không dùng mực trong ngày đầu năm được xem như một cách giữ vận may và khởi đầu năm mới suôn sẻ hơn.

4. Mắm tôm

Mắm tôm có mùi nồng, mạnh, dân gian cho rằng đây là mùi uế tạp, không thích hợp với không khí thanh tịnh của những ngày đầu năm. Đặc biệt, mùng 1 Tết là ngày nhiều người đi lễ chùa, đền, việc ăn mắm tôm trước khi đến những nơi linh thiêng bị xem là thiếu trang nghiêm, có thể ảnh hưởng đến vận khí. Vì vậy, mắm tôm thường nằm trong danh sách các món cần kiêng vào mùng 1.

5. Tôm

Tôm có đặc điểm di chuyển giật lùi về phía sau, thêm vào đó phần đầu to hơn thân, khiến dân gian liên tưởng đến sự thụt lùi, khó “đầu xuôi đuôi lọt”. Ở miền Trung và miền Nam, người ta tin rằng ăn tôm vào mùng 1 Tết sẽ khiến công danh, sự nghiệp, tài chính cả năm không tiến triển, dễ bị chững lại hoặc gặp nhiều cản trở.

6. Cá mè

Chữ “mè” trong cá mè thường gợi đến từ “mè nheo”, mang ý nghĩa phiền phức, rắc rối. Ngoài ra, cá mè có mùi tanh và nhiều xương, dân gian lo ngại ăn vào ngày đầu năm sẽ khiến cuộc sống cả năm vất vả, không trơn tru, dễ gặp những chuyện nhỏ nhặt nhưng gây khó chịu kéo dài. Vì thế, cá mè thường bị kiêng trong ngày mùng 1 Tết.

7. Trứng vịt lộn

Tên gọi “lộn” khiến nhiều người liên tưởng đến sự đảo lộn, xáo trộn trong cuộc sống. Dân gian cho rằng ăn trứng vịt lộn vào mùng 1 Tết có thể khiến mọi việc trong năm không ổn định, kế hoạch dễ bị thay đổi, công việc gặp nhiều biến động ngoài ý muốn. Do đó, nhiều gia đình chọn tránh món này để cầu mong một năm bình ổn và suôn sẻ.

8. Chuối

Ở một số vùng, đặc biệt là miền Bắc, chuối bị kiêng vì cách phát âm gợi liên tưởng đến “chúi nhủi”, cúi xuống, không ngẩng cao đầu. Quan niệm này cho rằng nếu ăn chuối vào mùng 1 Tết, cả năm dễ gặp cảnh làm ăn không ngẩng lên được, cuộc sống gặp nhiều áp lực và thiếu may mắn.

9. Cháo trắng

Cháo trắng thường xuất hiện trong các mâm cúng cô hồn, nên dân gian tin rằng ăn cháo trắng vào mùng 1 Tết dễ bị ma quỷ quấy phá, mang đến những điều không lành. Ngoài ra, cháo trắng còn tượng trưng cho sự nghèo khó, thiếu thốn, vì vậy nhiều người kiêng ăn để cầu mong một năm mới đủ đầy, sung túc và ấm no.

10. Sầu riêng

Trong quan niệm dân gian, tên gọi của sầu riêng đã gợi đến chữ “sầu” – tượng trưng cho nỗi buồn, sự muộn phiền. Chính vì vậy, nhiều người cho rằng ăn sầu riêng vào những ngày đầu năm, đặc biệt là mùng 1 Tết, có thể khiến tâm trạng cả năm không được vui vẻ, dễ gặp chuyện không như ý.

Bên cạnh đó, các câu chuyện dân gian xoay quanh nguồn gốc quả sầu riêng thường mang màu sắc buồn bã, càng khiến món quả này bị “né tránh” trong dịp đầu năm. Thêm vào đó, mùi sầu riêng khá nồng và nặng, không phù hợp với không khí thanh sạch, nhẹ nhàng của ngày Tết, nên sầu riêng thường được xếp vào danh sách những thực phẩm nên kiêng để cầu mong một năm mới bình an, may mắn.

Nhìn chung, những món ăn kiêng kị trong ngày mùng 1 Tết đều xuất phát từ quan niệm dân gian với mong muốn tránh điều xui rủi và cầu một năm mới hanh thông, may mắn. Tùy theo vùng miền và niềm tin của mỗi gia đình, việc kiêng hay không kiêng có thể khác nhau. Điều quan trọng nhất vẫn là giữ tinh thần vui vẻ, thoải mái, lựa chọn những món ăn phù hợp để ngày đầu năm trọn vẹn ý nghĩa và mang lại khởi đầu tốt đẹp cho cả năm mới.