Có một loại nguyên liệu mà khi nhắc đến, nhiều chị em nội trợ thành phố vừa yêu thích vừa… e ngại. Đó là sứa biển. Yêu thích vì món gỏi sứa giòn tan, thanh mát, rất hợp cho bữa cơm ngày hè. E ngại vì không biết cách sơ chế sứa biển thế nào cho đúng - sợ mặn, sợ tanh, sợ không an toàn.

Nếu bạn cũng từng băn khoăn như vậy, thì bài viết này chính là “cẩm nang” dành riêng cho bạn để tự tin làm món sứa chiêu đãi cả nhà bất cứ lúc nào!

Sứa biển - “thực phẩm vàng” cho sức khỏe

Sứa không chỉ là món ăn ngon mà còn là vị thuốc trong Đông y. Theo y học cổ truyền, sứa có vị mặn, tính mát, có tác dụng:

• Thanh nhiệt, giải độc: Rất tốt cho những ngày nắng nóng, người bị nổi mụn nhọt, miệng khô háo nước.

• Hạ huyết áp, ổn định tim mạch: Các nghiên cứu hiện đại cho thấy protein trong sứa có tác dụng tương tự như thuốc ức chế men chuyển (ACE inhibitor) - giúp giãn mạch, giảm huyết áp nhẹ nhàng.

• Bổ sung collagen tự nhiên: Sứa giàu collagen và elastin, tốt cho da, tóc và khớp, đặc biệt phù hợp với phụ nữ tuổi 30-45.

• Hỗ trợ giảm cân: Sứa chứa rất ít calo (chỉ khoảng 36 kcal/100g), nhiều nước, tạo cảm giác no mà không lo tăng cân.

Phân biệt các loại sứa có thể ăn

Ở các chợ và siêu thị, bạn sẽ thường thấy ba loại sứa chính:

• Sứa trắng (sứa thường): Màu trắng trong, thân mỏng, thường được cắt miếng vuông hoặc sợi, sứa giòn vừa và dễ ngấm gia vị.

• Sứa đỏ (sứa sú, sứa vẹt): Màu hồng cam đến đỏ, thân dày hơn, thường được bán nguyên tảng hoặc chân dù. Loại này giòn dai, chắc thịt. Sứa đỏ không phải là loài sứa riêng, mà là sứa trắng được ngâm trong nước chiết từ vỏ cây sú, cây vẹt tạo màu và khử độc.

• Chân sứa (dù sứa): Phần tua dẹt như hình hoa, màu trắng hoặc hồng nhạt, đây là phần giòn nhất, được ưa chuộng để làm gỏi.

Làm thế nào để chọn sứa tươi, ngon, không ngâm hóa chất?

Khi đi chợ, hãy ghi nhớ 4 tiêu chí sau:

1. Màu sắc tự nhiên: Sứa trắng có màu trắng đục hoặc hơi ngà, không quá trắng bệch (có thể ngâm hóa chất tẩy). Sứa đỏ có màu hồng cam đồng đều, không loang lổ.

2. Mùi: Sứa tươi có mùi tanh nhẹ của biển, không có mùi chua hay mùi hóa chất (clor, amoniac).

3. Độ đàn hồi: Dùng tay ấn nhẹ - sứa ngon sẽ có độ đàn hồi tốt, không bị nhũn hay chảy nước.

4. Nguồn gốc: Nên mua ở các cơ sở uy tín, siêu thị lớn hoặc cửa hàng thực phẩm sạch.

4 bước cốt lõi để sơ chế sứa biển tươi đúng chuẩn

Đây là phần quan trọng nhất. Hãy làm lần lượt từng bước, không bỏ qua bất kỳ bước nào. Ước tính bạn sẽ mất khoảng 2-3 tiếng cho toàn bộ quy trình (chủ yếu là thời gian ngâm), nhưng phần lớn là thời gian chờ đợi, bạn có thể làm việc khác.

Bước 1 - Rửa sạch sứa nhiều lần với nước để loại bỏ bùn, cát, tạp chất

• Chuẩn bị một chậu nước sạch (tốt nhất là nước đun sôi để nguội hoặc nước lọc qua than hoạt tính).

• Nhẹ nhàng tách từng miếng sứa, rửa dưới vòi nước chảy nhẹ, dùng tay hoặc bàn chải mềm cọ nhẹ bề mặt.

• Đặc biệt chú ý phần tua miệng (xúc tu) - nơi chứa nhiều tế bào gai và bám bẩn nhất.

• Rửa ít nhất 3-4 lần cho đến khi nước rửa trong hẳn, không còn váng hay cặn.

Chú ý an toàn: Tế bào gai của sứa tươi có thể gây ngứa, rát da. Hãy đeo găng tay cao su trong suốt quá trình sơ chế. Nếu vô tình bị dính, rửa ngay bằng nước muối loãng hoặc giấm pha loãng, không chà xát mạnh.

Bước 2 - Ngâm sứa với nước muối loãng hoặc giấm 

Sứa sống có thể chứa vi khuẩn Vibrio (gây ngộ độc thực phẩm) và ký sinh trùng. Ngâm muối hoặc giấm sẽ giúp tiêu diệt chúng.

• Cách 1 (muối): Pha 1 lít nước sạch với 1 thìa cà phê muối biển (khoảng 5g). Ngâm sứa trong 15 phút.

• Cách 2 (giấm - khuyên dùng hơn): Pha 1 phần giấm gạo (hoặc giấm táo) với 3 phần nước. Ngâm sứa 10 phút. Giấm vừa diệt khuẩn, vừa làm sứa trắng hơn, săn chắc hơn.

Sau khi ngâm, vớt sứa ra rổ, xả lại dưới vòi nước lạnh 1-2 lần.

Bước 3 - Loại bỏ phần không ăn được (nội tạng, tua miệng, tế bào gai)

Đây là bước cần sự tỉ mỉ để đảm bảo an toàn tuyệt đối:

• Đặt miếng sứa lên thớt, dùng kéo hoặc dao sắc cắt bỏ toàn bộ các tua dài, mảnh quanh phần miệng (xúc tu). Đây là nơi tập trung tế bào gai chứa độc tố.

• Nếu sứa còn nguyên nội tạng (màu nâu đỏ, sẫm), hãy dùng tay móc nhẹ hoặc cạnh dao cạo bỏ.

• Phần còn lại là thân sứa hình chuông hoặc các mảnh dẹt - đây là phần ăn được.

• Đối với chân sứa, bạn chỉ cần dùng kéo cắt bỏ những sợi quá già, sợi bị rách, giữ lại phần tơ non. Chân sứa mỏng hơn thân, nhanh thấm muối và cũng nhanh bị nhũn nếu ngâm quá lâu. 

Bước 4 - Rửa lại và giảm mặn bằng nước vo gạo hoặc phèn chua 

Sau ba bước trên, sứa đã sạch nhưng vẫn còn vị mặn chát của nước biển. Làm sao để hết mặn mà vẫn giữ được độ giòn? Đây là bí kíp:

1. Dùng nước vo gạo (hiệu quả mà tiết kiệm):

• Lấy nước vo gạo lần 2 hoặc lần 3 (nước đục nhẹ, không quá đặc). Đổ ngập sứa.

• Ngâm trong 30-45 phút. Nước vo gạo có tính kiềm nhẹ, hút muối rất tốt mà không làm sứa bị mềm.

• Sau đó xả lại 3-4 lần bằng nước sạch.

2. Dùng phèn chua:

• Pha 1 thìa cà phê bột phèn chua (bán ở tiệm thuốc bắc) với 1 lít nước.

• Ngâm sứa 10 phút, sau đó rửa lại thật kỹ bằng nước sạch (phèn chua có vị chát, phải rửa sạch), thay nước liên tục 3-4 lần cho tới khi hết mặn.

Sau khi sơ chế xong, cắt một miếng sứa nhỏ, nhúng vào nước lọc rồi nếm thử. Nếu còn mặn quá, ngâm thêm 15 phút nữa trong nước vo gạo. Nếu vừa vị (nhạt hoặc hơi mặn nhẹ) là được.

Lưu ý: Tuyệt đối không ngâm nước nóng - nước nóng làm sứa và chân sứa co lại, dai, mất hết độ giòn. Sau khi ngâm nước, hãy để ráo và Sốc lạnh bằng nước đá - đây là bước quan trọng nhất để sứa luôn giòn ngon.

Gợi ý 5 món sứa ngon khó cưỡng đang được ưa chuộng nhất hiện nay

Sau khi đã có mẻ sứa giòn ngon, hãy thử biến tấu thành các món ngon dưới đây cho bữa cơm gia đình hoặc buổi tụ tập bạn bè:

1. Gỏi sứa truyền thống miền Tây

• Nguyên liệu: Sứa sơ chế + tôm luộc bóc vỏ + thịt ba chỉ luộc thái sợi + cà rốt bào sợi + rau răm + lạc rang + hành phi.

• Cách làm: Trộn tất cả với nước mắm chua ngọt, để 10 phút. Rắc lạc và hành phi lên trên. Ăn kèm bánh phồng tôm.

2. Món khai vị sứa trộn xoài xanh 

Xoài xanh giòn chua kết hợp với sứa giòn dai tạo cú đúp giòn rất thú vị.

• Nguyên liệu: Sứa, xoài xanh bào sợi, tép rang, rau thơm (húng quế, mùi ta), đậu phộng.

• Nước sốt: Nước mắm + đường + chanh + ớt băm + tỏi băm, thêm chút ớt bột Hàn Quốc để lên màu đẹp.

3. Gỏi sứa đỏ ăn với đậu phụ nướng, cùi dừa, mắm tôm hot trend

Đây là món ăn đang "làm mưa làm gió" trên TikTok và các hội nhóm ẩm thực, đặc biệt ở Hà Nội và Hải Phòng.

• Sứa đỏ là loại đã được ngâm vỏ cây sú, vẹt, có màu hồng cam, giòn dai. Bạn có thể mua loại đã qua sơ chế sẵn.

• Cách ăn: Lấy một lá tía tô hoặc kinh giới, đặt lên đó một miếng sứa đỏ, một miếng đậu phụ nướng vàng, vài lát cùi dừa tươi. Cuộn tròn lại, chấm vào bát mắm tôm đã được đánh bông cùng chanh, ớt. Vị giòn sần sật của sứa, bùi bùi của đậu, béo ngậy của dừa, cay nồng của mắm tôm khiến ai ăn cũng "nghiền".

4. Bún sứa - món ăn sáng thanh mát cho người bận rộn

• Cách làm: Trụng bún tươi. Xếp bún ra bát, cho sứa lên trên. Chan nước mắm chua ngọt pha loãng (hoặc nước dùng nguội từ gà/hải sản). Thêm giá đỗ, rau sống, hành phi. Ăn kèm chanh ớt.

5. Sứa trộn chua cay kiểu Thái 

• Đặc điểm: Vị chua cay mạnh, thơm sả và lá chanh.

• Nước trộn kiểu Thái: Nước mắm + nước cốt chanh + đường thốt nốt + sả băm + lá chanh thái sợi + ớt băm + một chút dầu mè.

• Nguyên liệu: Sứa, tôm khô, cà chua bi, hành tây tím, rau mùi.

Có thể nói, cách sơ chế sứa biển đúng chuẩn không hề khó như nhiều người vẫn nghĩ. Cốt lõi nằm ở 4 bước tuần tự: rửa - khử trùng - loại bỏ phần độc - giảm mặn và đặc biệt là kết hợp sốc lạnh bằng nước đá để giữ độ giòn. Khi đã nắm được quy trình, bạn sẽ không còn lo lắng về vấn đề mặn, tanh hay mất an toàn nữa. Chúc các bạn có thêm 1 món ăn mới thành công và ngon miệng!