Mỗi dịp Tết đến xuân về, bên cạnh việc chuẩn bị mâm cỗ sum vầy, nhiều gia đình Việt cũng rất quan tâm đến các món ăn nên – kiêng trong ngày đầu năm. Trong đó, câu hỏi “Có nên ăn tôm ngày Tết không?” luôn khiến nhiều người băn khoăn. Việc kiêng ăn tôm xuất phát từ quan niệm dân gian về ý nghĩa may – rủi đầu năm, tuy nhiên không phải vùng miền nào cũng áp dụng. Vậy thực hư ra sao và nên kiêng thế nào cho hợp lý?

Giải đáp: Có cần kiêng ăn tôm ngày Tết không?

Tôm không phải thực phẩm bị kiêng tuyệt đối trong dịp Tết. Việc kiêng hay không chủ yếu mang ý nghĩa tâm lý, dựa trên quan niệm dân gian truyền miệng.

Nếu còn băn khoăn, nhiều người chọn tránh ăn tôm vào ngày mùng 1 Tết, và sử dụng vào các ngày sau để yên tâm hơn. Trường hợp gia đình không có quan niệm kiêng kỵ, việc ăn tôm hoàn toàn bình thường.

Theo quan niệm dân gian, tôm có đầu to và di chuyển giật lùi, nên một số người cho rằng ăn tôm vào đầu năm có thể khiến công việc không được hanh thông, khó “đầu xuôi đuôi lọt”.

Đặc tính bơi lùi của tôm khiến nhiều người liên tưởng đến sự thụt lùi, chậm phát triển, từ đó kiêng ăn để tránh cảm giác không may trong năm mới.

Một số món ăn kiêng kỵ ngày Tết khác theo quan niệm dân gian

Bên cạnh việc băn khoăn có nên ăn tôm ngày Tết hay không, nhiều gia đình còn lưu ý đến một số món ăn khác thường được kiêng trong những ngày đầu năm. Những kiêng kỵ này chủ yếu xuất phát từ quan niệm dân gian, mang ý nghĩa tinh thần hơn là cơ sở khoa học.

Thịt chó, thịt vịt

Thịt chó và thịt vịt là hai món thường bị tránh trong dịp đầu năm mới. Theo quan niệm dân gian, đây là những món gắn với hình ảnh xui xẻo, không may mắn, thường được ăn vào cuối tháng hoặc khi muốn “giải xui”.

Vì vậy, nhiều người cho rằng nếu ăn thịt chó hoặc thịt vịt vào ngày đầu năm sẽ dễ mang đến điều không thuận lợi, công việc trắc trở, tinh thần nặng nề ngay từ những ngày Tết.

Mực

Mực cũng là món ăn khiến không ít người e ngại trong dịp Tết. Quan niệm phổ biến cho rằng màu đen của mực tượng trưng cho sự đen đủi, từ đó sinh ra câu nói “đen như mực”.

Chính vì vậy, một số gia đình kiêng ăn mực trong ngày mùng 1 Tết để tránh cảm giác cả năm gặp vận xui, công việc không hanh thông. Tuy nhiên, đây chỉ là cách hiểu mang tính biểu tượng, không phản ánh giá trị thực tế của món ăn.

Cháo trắng

Cháo trắng là món ăn đơn giản, quen thuộc trong đời sống hằng ngày, nhưng lại bị một số gia đình kiêng trong ngày đầu năm. Theo quan niệm dân gian, cháo trắng không thể hiện sự đủ đầy, sung túc, dễ gợi liên tưởng đến sự thiếu thốn, nghèo khó.

Vì thế, vào dịp Tết – thời điểm tượng trưng cho khởi đầu mới và mong ước no ấm – nhiều người ưu tiên các món ăn đầy đặn, màu sắc tươi sáng hơn để lấy vía tốt cho năm mới.

Cá mè

Cá mè là một trong những loại cá mà nhiều gia đình kiêng ăn vào ngày đầu năm mới theo quan niệm dân gian. Nguyên nhân xuất phát từ cách hiểu tên gọi: từ “mè” trong cá mè thường được liên tưởng đến “mè nheo”, mang hàm ý phiền phức, rắc rối, công việc không suôn sẻ trong suốt cả năm.

Bên cạnh đó, thịt cá mè có mùi tanh đặc trưng và chứa nhiều xương dăm, dễ gây cảm giác bất tiện khi ăn. Theo quan niệm truyền thống, những đặc điểm này tượng trưng cho sự trắc trở, đen đủi và khó khăn trong cuộc sống. Vì vậy, cá mè thường không được lựa chọn cho mâm cơm ngày mùng 1 Tết.

Trứng vịt lộn

Trứng vịt lộn cũng là món ăn khiến nhiều người e dè trong những ngày đầu năm. Theo quan niệm dân gian, đây là loại thực phẩm có mùi tanh, gắn với ý nghĩa xui rủi, không may mắn.

Đặc biệt, trứng vịt lộn thường được ăn khi gặp vận xấu với mong muốn “lộn ngược” tình thế, chuyển điều không may thành tốt lành. Chính vì mang ý nghĩa giải xui, nên nhiều người cho rằng nếu ăn trứng vịt lộn vào ngày đầu năm – khi mọi thứ vừa khởi đầu – có thể vô tình rước vận xui, khiến năm mới kém thuận lợi.